Sống khỏe với nghề coi sóc người bệnh

Từ năm 2011 đến nay, Bộ Y tế có Thông tư 07/2011 chỉ dẫn về công tác điều dưỡng. Thực tiễn một điều dưỡng viên muốn săn sóc bệnh nhân tốt thì chỉ nên đảm trách từ 1 đến 3 người. Với điều kiện ấy, BV chưa đủ nhân công, cộng với việc người thân muốn trực tiếp trông nom hoặc thuê NNB nên BV phải thực hành xã hội hóa vấn đề này, trừ những phòng sau mổ, hồi sức tích cực, khoa tim mạch... Người nuôi bệnh chăm nom bệnh nhân Nuôi bệnh ngày nay có thể tạm gọi là một nghề, cuộn nhiều người vì thu nhập khá: 200.000 - 250.000 đồng/24 giờ/ca nặng (nằm một chỗ), 150.000 - 170.000 đồng/ca nhẹ hơn. Quy định đối với NNB cũng khá chém đẹp: mỗi người nộp một bộ hồ sơ cá nhân có công chứng, khám sức khỏe định kỳ song song BV sẽ quản lý chứng minh quần chúng, sau đó họp phổ biến nội quy BV. Người nuôi bệnh được cấp thẻ trong thời gian 6 tháng, hết hạn lên phòng tổ chức xin tiếp. Khi bệnh nhân xuất viện và không có ai thuê thì bệnh viện thu hồi thẻ và NNB không được phép ở lại. Nhưng ngoài những nhân tố tích cực, đáp ứng được nhu cầu trông nom bệnh nhân thì tại BV này cũng từng nảy sinh một số hiện tượng bị động: NNB ở lâu, quen biết hồ hết nhân viên tại đây nên khi có bệnh nhân nhập viện sẽ được thông báo để giao thông với người nhà, hay khi thân nhân cần gặp bác sĩ hoặc y tá thì NNB là chiếc cầu nối nhanh nhất; đổi lại họ sẽ giúp hộ lý những việc vặt, hoặc cũng xảy ra hiện tượng nhà bếp chuyển bớt thức ăn của bệnh nhân cho NNB và lực lượng này có nhiệm vụ gom giúp cà men hoặc kiêm luôn khâu trải drap giường cho bệnh nhân. Trước đây còn xuất hiện tình trạng khi nước sôi đem về thì NNB xếp hàng lấy hết rồi mang bán lại 3.000 đồng/bình (trong khi theo quy định, mỗi bệnh nhân đều được chia vào buổi sáng). Người nuôi bệnh còn “làm giá” vào những ngày lễ Tết, sắm ghế bố cho thuê; cá biệt là các mối quan hệ tình cảm không lành mạnh dẫn đến tình trạng đánh ghen, gây mất thứ tự ở nơi cần sự tĩnh nhất. Tại phòng dịch vụ, chỉ cần có một NNB là hầu như các đồng nghiệp khác đều được hưởng ké như: thư giãn trong phòng máy lạnh, xem tivi, tắm nước nóng, gửi đồ trong tủ lạnh... Người thân bệnh nhân khá phiền lòng về điều này nhưng cũng đành “ngậm bồ hòn” chấp thuận. Bác Năm - cán bộ hưu trí, điều trị tại phòng dịch vụ - than phiền: “Mình thuê NNB để có thể yên tâm ngơi nghỉ, vậy mà chuyện bực mình cũng không ít, như tới giờ tivi chiếu phim bộ thì hàng chục NNB kế bên cũng kéo sang xem ké. Nuôi bệnh mà hễ rảnh một tẹo lại ra hố tiêu “tám”, khi người bệnh cần, phải nhờ người khác gọi dùm”. Hiểu rõ thực tiễn trên, năm 2008 được bổ nhậm làm Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất, ông Nguyễn Đức Công quyết định chỉnh đốn nề nếp nơi này. Nghĩ là thế nhưng thực hành không dễ. Khi ông ra quyết định thu mỗi NNB 20.000 đồng/ngày (để phụ thêm chi phí điện, nước...) Thì lực lượng này phản ứng dữ dội, nhất tề gửi đơn lên Bộ Y tế và các báo đài kiện. Thế là việc làm mà theo một số người cho rằng chưa được uyển chuyển và hợp lý vào thời khắc đó của vị giám đốc đầy máu nóng đã thất bại trước số đông NNB “coi trời bằng vung”. Giám đốc Công còn bị một số NNB và cả người thân bệnh nhân phản ứng trong việc khống chế giờ giấc thăm nuôi. Nhưng ông quyết không chùn bước, cố kỉnh cùng tập thể cán bộ công nhân viên đưa bệnh viện đi vào nền nếp: kiên quyết không nhận NNB không chấp hành nội quy song song xây dựng lực lượng bảo vệ mẫn cán với hệ thống giám sát chặt chẽ để đảm bảo an toàn cho người bệnh và thân nhân... Công tâm mà nói bên cạnh NNB kém tinh thần cũng có không ít người hết mình vì công việc, xem bệnh nhân như người nhà, thậm chí sẵn sàng giúp đỡ những người cùng phòng khi gia đình quá đơn chiếc. Ngoại trừ những “con sâu làm rầu nồi canh”, nhiều NNB được đánh giá cao về thái độ tận tụy và ý thức nghĩa vụ, như chị A. (Quê Bình Định) có thâm niên nuôi bệnh trên 10 năm. Trước đây, chị vào TPHCM giúp việc nhà, sau nghe nói có dịch vụ này nên chuyển sang. Chị cho biết ngày mới vào nghề cũng gặp khó khăn do nạn “ma cũ đe ma mới”, một thân một mình nên chị liên tiếp bị ăn hiếp, hăm dọa đủ điều, nhưng nhờ bền chí nên dần dần cuộc sống cũng tạm ổn. Một trường hợp khác, anh M.T (quê Bến Tre) may mắn hòa nhập với nghề này nhanh hơn nhờ được phần lớn NNB là đồng hương giúp đỡ, thêm vào đó tính anh thực thà chất phác nên khi có người cần là được gọi ngay... Có những nghề nghiệp không hề qua trường lớp đào tạo nhưng vẫn định hình do nhu cầu tầng lớp, và chăm nom bệnh nhân là một nghề như thế. Nhưng để thực hành tốt thì người đảm đang công việc này cần có một tấm lòng, trong đó tinh thần trách nhiệm cao và sự tận tụy là điều chẳng thể thiếu.