Hàng ngày ông mang đồ tiêm sang nhà tôi, quả mũi tiêm êm ái, nhanh chóng lắm. Run rủi thế nào đúng lúc vợ chồng ông Chí đi bộ thể dục qua.
Trò chuyện với bác, tôi phát hiện được một điều này nữa: thời kì qua, bác còn thầm lặng làm nhiều việc “không tên” khác.
Bệnh tôi đỡ trông thấy, giờ đi lại ngon. Nhưng ông N. Thế là tôi đến nhờ. Trần Mạnh Chí, ông vui vẻ bảo đó là người bạn quen biết và cho chị địa chỉ. Người bệnh tri ân với bác. Chị được đưa cấp cứu đến cơ sở tản cư của Viện 103 đặt tại Cao Mật, Bình Đà (Hà Tây).
Cụ kể: - Các vị ạ, tôi chịu ơn ông Chí nhiều quá mà chẳng biết cách nào báo đáp. Chính tay bác mổ lại.
Bà ngồi bên. Ông vui vẻ nhận lời ngay. Cả tháng trời kẽo kẹt như vậy, mà ông chẳng nề gì. Ngày đó, máy bay Mỹ ném bom một trận địa pháo ở Xuân Mai, Hà Tây, chị Lộc là cấp dưỡng cho công trường gần đấy, bị mảnh bom vào đầu.
Ông hỏi về vết sẹo dài trên đầu chị, được nghe kể lại chuyện của hơn bốn mươi năm trước.
Chí từ trận mạc ra. Đấy có thể gọi là những việc “có tên”. “Ông N. Bác Trần Mạnh Chí (người thứ ba từ trái sang) sau ngày nghỉ hưu đã đến thăm Trại thương binh nặng Liêm Cần (Hà Nam), gặp lại một thương binh nặng hạng 1/4 từng được bác mổ, điều trị. Rồi chị xuất viện, sức khỏe dần hồi phục. Ông đang nằm dài trên giường, tóc bạc phơ, tỉnh táo lắm.
Đi lại cách rách quá. Vẫn chưa yên tâm về ca sọ não rất nặng này, trước lúc xuất hành, bác đã dặn dò kỹ đồng nghiệp ở lại coi ngó chị. Tôi nghĩ ngay đến bác sĩ Chí ở gần nhà, liền hỏi, người như ông ấy làm thay cô có được không? Cô bảo, bác ấy là thầy của thầy cháu, sao không được. Chí đã tiến hành ca mổ trong nhiều giờ. Khi nhắc đến tên BS. Mới đây, ngành liên lạc chuyên chở còn cử người đến gặp, đề nghị bác viết giúp ngành chuyên đề “Cấp cứu những tai nạn giao thông trên đường xa trạm y tế” để phổ quát rộng cho các đoàn xe trên nhiều tuyến quốc lộ.
Vẫn không qua khỏi vì bị lụt não quá nặng. Ngay sau đó bác có lệnh đi B. Có mấy bữa liền da. Quan hoài đến các điều rất thiết thực trong xã hội, cuốn “Đề phòng những tai nạn trong cuộc sống hiện đại” của bác được Nhà xuất bản Thanh Niên ấn hành năm 2001, biểu lộ ngắn gọn, dễ hiểu cách sơ cứu tại chỗ các tai nạn thường gặp như: sốc chấn thương, chấn thương sọ não, giập não, chấn thương vùng bụng, gãy xương sống, gãy kín xương đòn, cấp cứu chết đuối, tai nạn bị vùi lấp.
Vậy nên, đến lúc có quyền ngơi nghỉ, hưởng sự nhàn hạ nhưng bác vẫn không nghỉ, lặng thầm làm tiếp những việc có thể làm mà không đòi hỏi một sự đãi ngộ nào.
Toàn là của những người trong khu hoặc đoàn thể phường, quận nhờ. Thế là mình tìm đến Đồng Xa. Chính mắt tôi thấy bác Chí quăng vợt chạy đến, đặt ông nằm ngửa, rồi cúi xuống ghé mồm mình vào mồm ông hà hơi thổi ngạt liên tiếp. ”. Mình lấy trong túi tặng ông một tượng gỗ khá to, tạc con đại bàng dang rộng đôi cánh, bảo: đồng chí tiểu đoàn trưởng xe Trường Sơn ơi, đồng chí là đại bàng không bao giờ chịu gãy cánh đâu! Đã có nhiều cuộc gặp lại đầy tình người xúc động như thế.
Hôm rồi, có một cụ là lão thành cách mệnh ở gần nhà, đến nhập bọn với cánh chúng tôi đang lúc ngồi “buôn”. Ai mà tính hết được trong vòng mười năm qua, bác đã có bao lăm cuộc đi chuyện trò sức khỏe; bao lăm lần khám bệnh; đọc đơn thuốc; đọc phim Xquang, phim citi; trả lời qua điện thoại cách phòng, chữa một bệnh cụ thể. Khi nghe tôi “phỏng vấn” điều thắc mắc trên thì bác cười, bảo ngay: - Mình vẫn làm thêm khối việc đấy chứ.
Song, vẫn chưa thể hiểu hết thực hư lời nhân gian đồn về “ông đủng đỉnh việc đời”.
Chia tay, chị Lộc xúc động nói với bác Chí: - Chú ạ, cháu theo đạo gia tô. Tôi hiểu: với bác, giúp người, vì người là niềm vui, là hạnh phúc của đời mình! Hà Nội 7/5/2010 Phạm Quang Đẩu.
Sau đó tôi đi viện. Đúng lúc tôi được lĩnh khoản tiền do tham dự tiền khởi nghĩa, mới lẳng lặng sang gặp, muốn biếu ông một ít, gọi là món quà ơn cứu mạng. Ông bà đều bất ngờ, mừng. Ông nhất mực xương, khâu vết thương tại chỗ. Tôi ra ủy ban lĩnh lương hưu, trên đường về vấp hòn đá ngã vỡ xương quai hàm, nằm quay lơ tưởng chết.
Đã hết lời lạy tạ, mà bác ấy vẫn tỏ ra áy náy như thể mình có lỗi. Bệnh viện Việt Xô bắt hàng ngày phải đến tiêm phong toả vào vùng háng. Chị kể là, bao lăm năm hỏi thăm ân nhân của mình, hôm rồi ngẫu nhiên vào làm đầu ở một hiệu phố Khương Trung (Thanh Xuân, Hà Nội), đúng lúc người cha của chủ quán là một đại tá quân đội đã về hưu đang ngồi đấy.
Ông nghiêm mặt trả ngay lại tôi gói tiền. Chúng tôi đang Trò chuyện thì có khách đến. Gặp lại sức quen cũ, bác Trần Mạnh Chí rất vui. Hôm đưa tang tôi đi cạnh bác Chí, bà vợ ông N. Bệnh viện bảo may bác được cấp cứu kịp thời, không lệch xương, không nhiễm trùng, vết khâu đẹp. Chúa luôn ở trong lòng cháu. Các vị bảo thế có khó cho tôi không? Nghe vậy, một ông ngồi bên tôi nghiêng đầu, chỉ vào phía hàm trái của mình còn nhìn rõ vết khâu đang bôi nghệ vàng ươm, nói: - Cách đây mươi ngày.
Đó là một nữ giới trạc ngoài năm mươi tuổi. Làm cho vui ấy mà. Rồi còn xoa tim ngoài lồng ngực. BS. Bác cũng tri ân với người bệnh. Và bác kể một chuyện diễn ra gần đây: - Mình xem Đài truyền hình Hà Nội có phóng sự “Hơn cả tình yêu”nói về bà Phạm Thị Tỵ ở Đồng Xa (Từ Liêm, Hà Nội), suốt 40 năm ròng chăm nom chu đáo chồng là ông Trần Văn Huấn, thương binh nặng, mất 92% sức khỏe, bị vết thương cột sống, liệt nửa người.
Bữa qua mang quà sang cảm ơn, ông bà cứ chối đây đẩy. Ông ra hiệu bảo mình ngồi lại gần, cứ xoa xoa bàn tay mình, cười mà khóe mắt có giọt lệ ứa ra.
Hồ Chí Minh. Từ những chuyện hè như vậy, tôi thêm cảm phục bác láng giềng.
Nhiều nhà khoa học tuổi cao, còn sáng suốt như bác vẫn nghiêm túc tham dự công việc đào tạo lớp trẻ như thế. Người gần đây nhất, tiến sĩ Võ Tấn Sơn được bác chỉ dẫn lúc đã nghỉ hưu, đang đảm trách trọng trách Hiệu trưởng trường Đại học Y TP. Chị Lộc đã đi lại được, song thể trạng vẫn yếu, cần được mổ tiếp. Vừa về nghỉ, bác đã sốt sắng cùng mấy đồng nghiệp trong khu tập thể như giáo sư Thực, giáo sư Mễ lập một tổ tham vấn sức khỏe tình nguyện.
Bao nhiêu năm, hỏi thăm mãi, hôm rồi ngẫu nhiên cháu mới biết địa chỉ của chú. Ngoài những việc “ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng” như thế, lề thói viết từ hồi đương chức bác cũng không bỏ được. Hướng dẫn nghiên cứu sinh này, chấm luận văn này, viết sách. Mới lại, cô y tá trẻ khi tiêm cứ lóng cóng, cô thú thật, vị trí tiêm khó, phải là người nhiều kinh nghiệm mới làm được việc này.
Tôi bị viêm khớp háng nặng. Chị ngập ngừng hỏi: - Thưa, chú là bác sĩ Trần Mạnh Chí ở Viện Quân y 103? - Đúng rồi - chủ nhà mời khách ngồi, hỏi tiếp - Chị gặp tôi có việc gì? Người đàn bà rơm rớm nước mắt, liền bước đến nắm chặt tay bác, nghẹn ngào nói: - Thưa chú, cháu tên Lộc, được chú cứu sống hồi năm 1968 do bom ở Xuân nay mai ạ.
Ông đỡ tôi dậy, rồi bảo bà Mai, vợ ông, chạy về nhà lấy bông băng, hộp kim chỉ khâu, dao mổ. Mình sực nhớ ra: năm ấy chính mình đã lấy mảnh đạn trong cột sống cho ông ấy, một tiểu đoàn trưởng xe bị thương trên đường Trường Sơn. Cuối năm 1971, BS. Ở Học viện Quân y Viện 103, các học trò do bác trực tiếp hướng dẫn luận văn hồi đương thứ, nay đều đã thành chuyên viên đầu ngành, thay bác làm chủ nhiệm bộ môn ngoại tâm thần, như các đại tá, tấn sĩ: Vũ Hùng Liên, Bùi Thọ Lộ, Nguyễn Hùng Minh, Bùi Ngọc Tiến.
Làm ở Văn phòng Chính phủ, sinh hoạt tổ hưu gần nhà bác Chí” - một vị nữa liền góp chuyện - “Buổi chiều đang chơi cầu lông bỗng gục tại chỗ.
Chú là Chúa của cháu, đã tái sinh cháu lần thứ hai! Khi chị Lộc về rồi, tôi hỏi bác Chí, chắc hẳn thời gian qua có nhiều trường hợp bệnh nhân tìm đến thầy thuốc như thế này? Bác gật đầu, còn nói thêm là, từ ngày về nghỉ bác cũng có nhiều dịp thăm lại những người mình đã cứu chữa. Bác nói “làm cho vui”, thâm tâm tôi hiểu đấy hoàn toàn là nghĩa vụ.
Bác Chí đã nhớ ra bệnh nhân này. Tôi đến chơi nhà bác. Có người tốt đến thế là cùng. Bác luôn coi việc mình làm là trách nhiệm, là y đức. Khi nghe mình giới thiệu: tôi là Chí, đã cấp cứu, mổ cho ông tại Viện 103 đây.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét