Ai chịu bổn phận khi ban hành chính sách “bất khả thi”?

Dù đã có Luật, nhưng nhiều văn bản được ban hành vẫn xa rời thực tại Cùng với Luật ban hành VBQPPL, Nghị định số 40/2010/NĐ-CP ngày 12/4/2010 của Chính phủ về về rà soát và xử lý VBQPPL cũng có quy định về coi xét, xử lý nghĩa vụ đối với người, cơ quan ban hành văn bản trái pháp luật. Trong đó, việc xem xét bổn phận tập thể, trách nhiệm cá nhân được thực hiện như sau: Cơ quan ban hành văn bản có nội dung trái pháp luật phải tổ chức việc kiểm điểm, xác định nghĩa vụ của tập thể và bẩm cơ quan cấp trên có thẩm quyền coi xét, quyết định theo quy định của pháp luật, đồng thời, xem xét nghĩa vụ của người đứng đầu cơ quan trong việc ban hành văn bản có nội dung trái pháp luật. Cán bộ, công chức trong quá trình tham vấn soạn thảo, thẩm định, rà soát, chuẩn y văn bản có nội dung trái pháp luật, tùy theo tính chất, chừng độ lỗi và nội dung trái pháp luật của văn bản, phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật về kỷ luật cán bộ, công chức. Trường hợp cán bộ, công chức có hành vi vi phạm trong quá trình soạn thảo, ban hành văn bản gây hậu quả nghiêm trọng thì có thể bị đề nghị coi xét, truy cứu bổn phận hình sự theo quy định của luật pháp… Tuy nhiên trên thực tế, thời kì qua, hàng loạt các văn bản bất khả thi được ban hành nhưng chưa có ai phải chịu nghĩa vụ. Quá trình lấy ý kiến Dự án Luật thực hành tiết kiệm, chống hoang (sửa đổi) nhiều quan điểm yêu cầu bổ sung quy định về trách nhiệm của người thông qua, ban hành chủ trương, cơ chế, chính sách gây phung phá. Các ý kiến cũng cho rằng, Luật ban hành VBQPPL, Nghị định 40/CP chưa là “công cụ” hữu hiệu trong việc ngăn chặn phí phạm trong ban hành chính sách. Sự vung phí trong lĩnh vực này không chỉ tính bằng tiền bạc của quốc gia, của dân mà còn ảnh hưởng đến niềm tin của xã hội. Do đó, cần bổ sung quy định về nghĩa vụ của người đưa ra chính sách không hợp gây phao phí. Thậm chí, ngay cả Luật ban hành VBQPPL cũng sẽ nằm trong diện “bất khả thi”, nếu chỉ quy định chế tài mà không xử lý, không thực hành được. Hà Linh