Đào tạo chuyên gia để phát triển ngành liên tục Tư pháp

Ảnh chỉ có thuộc tính minh họa. Nguồn Internet Bị “đe dọa” thiếu hụt chuyên gia Trong nhiều năm không ngừng tiến hành “kiện toàn tổ chức, bộ máy, nguồn nhân lực”, đội ngũ công chức, viên chức, nhất là những người trẻ (độ tuổi dưới 40) đã được quan tâm. Điểm mạnh của hàng ngũ công chức, viên chức Bộ Tư pháp được tạo nên bởi nhân tố “độ tuổi trẻ (khoảng 60% có độ tuổi dưới 40), được đào tạo căn bản, có khả năng nắm bắt, lĩnh hội và ứng dụng kiến thức mới rất nhanh, có máu nóng, nồng nhiệt, trách nhiệm”. Song cùng với tuổi xanh là “hạn chế về kinh nghiệm”, chênh lệch về giới (nữ chiếm đa số) cùng với qui định pháp luật chưa đồng đều, thiếu qui định điều chỉnh vấn đề dùng sau đào tạo, chế độ đãi ngộ… đang đặt Bộ Tư pháp trước sự “đe dọa” về thiếu hụt chuyên gia có chuyên môn sâu, nhất là khi Bộ và ngành liên tục được giao thêm nhiều chức năng, nhiệm vụ mới, khó khăn hơn. Trong khi đó, “sức hút” nhân lực vào ngành Tư pháp thường được cho rằng “không bằng các ngành cùng khối Nội chính” một phần do chế độ đãi ngộ cho cán bộ nói chung và người có trình độ chuyên môn sâu chưa tương thích với mặt bằng chung của tầng lớp, chưa đích thực đổi mới để tuyển và “giữ chân” được người tài, có năng lực trong hoạt động công vụ… thực tiễn, những người có trình độ cử nhân Luật chính quy, khá giỏi thường mong muốn làm việc ở các cơ quan Tòa án, Viện kiểm sát, “chỉ trong trường hợp đặc biệt mới xin vào các cơ quan thi hành án” – đại diện Tổng Cục thi hành dân sự đề đạt. Từ thực trạng đào tạo đội ngũ chuyên gia trong lĩnh vực pháp luật hình sự - hành chính còn cho thấy, việc đào tạo, bồi bổ “còn mang tính tự phát từ đề nghị cấp bách công việc chuyên môn của đơn vị mà chưa có kế hoạch “dài hơi”. Thiếu khái niệm chuẩn về “đội ngũ chuyên gia”, tiêu chí đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ chuyên gia… cũng là những hạn chế trong công tác đào tạo ngũ chuyên gia sâu hiện giờ ở Bộ Tư pháp. Đào tạo chuyên gia để phát triển Ngành Bộ Tư pháp đã xác định, xây dựng đội ngũ công chức trẻ có chuyên môn sâu phải phát xuất thực từ tiễn và là “khâu đột phá phát triển ngành”. Tuy nhiên, tại Hội thảo “Xây dựng qui hoạch đào tạo, bổ dưỡng đội ngũ công chức trẻ có trình độ chuyên môn sâu của Bộ Tư pháp tuổi 2013-2020” (tháng 7/2013), đại diện nhiều Bộ, ngành, địa phương đều phân bua băn khoăn về tính khả thi của qui hoạch này bởi thế này “chuyên gia”, “chuyên gia có chuyên môn sâu” cũng chưa rõ ràng, nguồn đầu tư cũng như nguồn nhân công cho công tác đào tạo, bổ dưỡng công chức có chuyên môn sâu không đích thực “dồi dào”, chưa kể đến cơ chế, chính sách trọng dụng, tuyển dụng còn nhiều vướng mắc… Đại diện của Tổng cục Thi hành án dân sự cho rằng, “sự bất cập của cơ chế chính sách với những vết tích còn chưa xóa bỏ hết về đẳng cấp, thứ bậc, bố trí, sử dụng, cất nhắc, bổ nhiệm… chính là một lực cản đối với sự phát triển nhân tài, rèn luyện cán bộ để thành người tài (có chuyên môn sâu)” bởi “chừng nào cơ chế, chính sách vẫn vô tình khuyến khích con người tiến thân bằng con đường quan chức để cữ lợi ích thì sẽ chẳng thể khuyến khích trí thức phấn đấu trở thành chuyên gia, chuyên môn sâu”. Nhiều đại biểu tán đồng với giải pháp “thay đổi cơ bản cơ chế, chính sách đối với cán bộ nói chung, trong đó có chuyên gia, chuyên môn sâu”. Đồng thời, “sử dụng, bố trí công tác và môi trường công tác cho chuyên gia một cách đúng đắn, hợp lý, ăn nhập để không xảy ra sự lãng phí anh tài và chất xám, không manh mối một tri thức chuyên môn. Và quan trọng là “có cơ chế thu hút nguồn lực có trình độ cao” bằng chế độ đãi ngộ hợp lý để “cạnh tranh” nguồn lực chất lượng cao ngay từ đầu vào, làm nền móng cho việc đào tạo, bổ dưỡng chuyên gia sâu cho Bộ và ngành. Một yếu tố không kém phần quan trọng là nguồn ngân sách để đáp ứng nhu cầu đào tạo, bổ dưỡng chuyên gia. Theo đại diện Vụ luật pháp hình sự - hành chính có thể thành lập “Quỹ đào tạo, tẩm bổ hàng ngũ chuyên gia” nhằm phát hiện, tuyển chọn ứng cử viên có đủ năng lực, có thành tích xuất sắc đi học tập, nghiên cứu ở nước ngoài và đào tạo, bồi dưỡng chuyên sâu ở trong nước để tạo ra một đội ngũ chuyên gia thực thụ có tài, có đức cho hoạt động công vụ… Trong các đề xuất để đào tạo được đội ngũ chuyên gia sâu, Vụ Tổ chức cán bộ nhấn mạnh đến việc hoàn thiện môi trường và điều kiện thuận lợi để hàng ngũ công chức có trẻ có trình độ chuyên môn sâu phát triển, thực hành chính sách trọng dụng, đãi ngộ và tạo chuyển biến căn bản trong đào tạo, tẩm bổ, phát triển đội ngũ công chức trẻ có trình độ chuyên môn sâu… Huy Anh